Nieuw handhavingsplan Mol legt aanpak van overtredingen rond ruimtelijke ordening en milieu vast

De Molse gemeenteraad keurde een nieuw handhavingsplan goed voor ruimtelijke ordening en milieu. Het plan maakt duidelijk welke overtredingen we prioritair aanpakken en welke stappen we zetten na een melding of vaststelling. 

Regels rond ruimtelijke ordening en milieu hebben onder meer als doel om onze leefomgeving, natuur, landschap en veiligheid te beschermen. Daarom maken we plannen en leggen we in omgevingsvergunningen voorwaarden op. Die regels en voorwaarden moeten ook worden nageleefd. Handhaving vormt daarom het sluitstuk na plannen en vergunnen.

Het vorige lokale handhavingsplan dateerde van 2020 en ging alleen over ruimtelijke ordening. Sindsdien wijzigde de Vlaamse regelgeving rond handhaving. Het nieuwe plan brengt de aanpak in overeenstemming met die regelgeving en breidt ze uit naar milieu.

Met het plan willen we ook duidelijkheid geven. Je kan erin lezen welke overtredingen prioriteit krijgen, hoe we daarmee omgaan en welke stappen mogelijk zijn na een melding of vaststelling.

Eerst informeren en zoeken naar herstel

Handhaven betekent niet dat bij elke overtreding meteen een boete of gerechtelijke procedure volgt. We willen overtredingen waar mogelijk voorkomen en zoeken in de eerste plaats naar een oplossing en herstel.

Dat begint met correcte informatie over wat vergunningsplichtig, meldingsplichtig of vrijgesteld is. Ook op het terrein kunnen onze toezichthouders uitleg geven over een mogelijke overtreding en de stappen die kunnen volgen.

Dreigt iemand een overtreding te begaan? Dan kan een raadgeving volgen om dat te voorkomen. Is er al een overtreding? Dan kan een waarschuwing de betrokkene de kans geven om zich binnen een bepaalde termijn in regel te stellen en de situatie te herstellen.

Komt er geen herstel of gaat het om een ernstige situatie? Dan kunnen verdere stappen volgen. Een toezichthouder kan de overtreding officieel vaststellen in een verslag van vaststelling of proces-verbaal. Afhankelijk van het dossier kunnen daarna een bestuurlijke of strafrechtelijke procedure en verdere herstelmaatregelen volgen.

Bij zware overtredingen of wanneer iemand eerder al overtredingen beging, kan sneller worden overgegaan tot een officiële vaststelling.

Deze overtredingen rond ruimtelijke ordening krijgen prioriteit

Niet elke overtreding heeft dezelfde impact. Daarom legt het handhavingsplan vast welke situaties we prioritair behandelen. Voor ruimtelijke ordening gaat het om zeven groepen:

• Groenvoorzieningen: bijvoorbeeld bomen rooien zonder vergunning of opgelegde bomen en groenbuffers niet aanplanten.
• Aantal woongelegenheden wijzigen: bijvoorbeeld zonder vergunning bijkomende woongelegenheden creëren in een gebouw.
• Functie van een gebouw wijzigen: bijvoorbeeld een gebouw als woning gebruiken terwijl het daarvoor niet vergund is.
• Vergunningen en voorwaarden niet correct uitvoeren: bijvoorbeeld anders bouwen dan vergund, toch uitvoeren wat geweigerd werd of specifieke vergunningsvoorwaarden niet naleven.
• Reliëfwijzigingen en verhardingen: met bijzondere aandacht voor onder meer de gevolgen voor waterhuishouding en overstromingsrisico.
• Zonevreemde constructies: vergunningsplichtige werken uitvoeren aan of bij constructies die volgens het bestemmingsplan niet in de juiste bestemming liggen.

• Gecombineerde overtredingen: situaties waarin ruimtelijke ordening samenhangt met bijvoorbeeld milieu, dierenwelzijn of woningkwaliteit.

   

Binnen deze prioriteiten krijgen recente overtredingen voorrang.

Sommige overtredingen behoren tot de prioriteiten van Vlaamse handhavingsdiensten, bijvoorbeeld bepaalde overtredingen in ruimtelijk kwetsbaar of overstromingsgevoelig gebied en overtredingen aan kleine landschapselementen. In die situaties meldt het gemeentebestuur de overtreding aan de bevoegde instantie en werken we waar nodig samen.

Ook milieu maakt deel uit van het plan

Voor het eerst legt het handhavingsplan ook prioriteiten vast voor milieu. Het gaat onder meer om overtredingen rond milieuvergunningen en vergunningsvoorwaarden, gevaarlijke of illegale afvalstoffen, schadelijke lozingen, ernstige geur-, geluids-, stof- of lichthinder en risico’s op bodemverontreiniging.

Ook bepaalde professionele activiteiten krijgen aandacht, bijvoorbeeld wanneer emissies niet correct worden beheerst. Daarnaast behoren ernstige overtredingen van de regels rond dierenwelzijn tot de milieuprioriteiten. Zo brengt het nieuwe plan ruimtelijke ordening en milieu samen in één lokaal handhavingskader.

Geen prioriteit betekent niet dat we niets doen

Een prioriteitenlijst betekent niet dat andere overtredingen worden genegeerd of nooit kunnen worden vastgesteld.

Krijgen we een melding over een overtreding die niet tot de gemeentelijke prioriteiten behoort? Dan bekijken we ook die situatie. We informeren de betrokkene over de onvergunde toestand, de mogelijke gevolgen en, als dat mogelijk is, de mogelijkheden om zich in regel te stellen.

De prioriteiten helpen ons vooral om beschikbare tijd en middelen gericht in te zetten en de dossiers met de grootste prioriteit eerst en zo doeltreffend mogelijk te behandelen.

Wat gebeurt er na een melding?

Na een melding bekijken we eerst wat er precies aan de hand is. We controleren onder meer de situatie ter plaatse, de vergunningstoestand en of de overtreding onder een gemeentelijke of Vlaamse prioriteit valt.

Daarna hangt het verdere traject af van het concrete dossier. Waar mogelijk nemen we eerst contact op met de betrokkene en zetten we in op informatie, raadgeving, waarschuwing, herstel of een eventuele regularisatie.

Als verdere handhaving nodig is, kan een officiële vaststelling volgen. Bij dringende situaties kunnen ook maatregelen worden genomen om te voorkomen dat een overtreding wordt voortgezet of dat de gevolgen groter worden.

Handhaving gebeurt bovendien niet alleen door het gemeentebestuur. Afhankelijk van het dossier werken we samen met de Intergemeentelijke Dienst Handhaving van IOK, Vlaamse handhavingsdiensten, politie, Parket of andere bevoegde instanties.

Wil je weten hoe het handhavingsbeleid werkt, welke prioriteiten precies gelden of hoe een handhavingstraject kan verlopen? Bekijk het volledige handhavingsplan  www.gemeentemol.be/handhavingsplan.